Het is inmiddels voor niemand meer een verrassing: de vraag naar wijn verandert. De traditionele wijndrinker verdwijnt en de nieuwe generaties drinken niet alleen minder, maar vooral andere wijn. Het bezorgt de wijnboeren veel hoofdbrekens. En veroorzaakt ook voor de handel de nodige problemen (dat wordt vaak vergeten). Over die problemen kun je mooie verhalen schrijven. Boeiender vind ik het echter om naar het perspectief te kijken. Dus: welke wijnen worden nu interessant en waarom?
Om te bepalen welke wijnen het waard zijn om op te letten, moeten we een aantal aannames doen. Welke trends zijn zichtbaar? Welke ontwikkelingen zien experts ontstaan? Welke criteria kunnen gezamenlijk zorgen voor succes? De lijst die ik hiervoor hanteer, gebaseerd op vakliteratuur, maar ook op individuele gesprekken met wijnboeren, maîtres, handel en sommeliers. Soms zijn het trends die iedereen al kent, soms ontwikkelingen die er aan komen.
Voor wit:
- Frisser en/of fruitig
- Lichte body
- Minder alcohol
- Marketing (merk, etiket, fles) wordt steeds belangrijker
Voor rosé:
- Fruitiger
- Tot medium body
- Meer kleur (de trend van steeds lichter lijkt voorbij!)
- Marketing (merk, etiket, fles) wordt steeds belangrijker
Voor rood:
- Minder body
- Fruitiger
- Weinig tot nauwelijks tannine
- Minder alcohol
Laten we aan de hand van deze criteria vijf bekende wijnlanden doorlopen. Hoe spelen wijnmakers in die landen op deze ontwikkelingen? En welke – soms nog onbekende – wijnen voldoen in potentie aan de bovengenoemde criteria? Het levert een paar verrassende en interessante voorbeelden op!
Frankrijk
De afzetmarkt voor zware rode wijnen neemt af. Veel wijnhuizen zoeken daarom naar creatieve oplossingen en komen met varianten op hun eigen thema. In de Bergerac, bekend van traditionele rode wijnen, startte een aantal wijnboeren een aantal jaren geleden met rosé. En dan voornamelijk van Merlot of Cabernet Franc. De merlot levert een frisse maar vooral ronde rosé met enige body op. Bijvoorbeeld bij Domaine Le Clos du Breil. Een stukje verder bevindt zich de Cahors, waar Chateau Camp del Saltre, onder de nieuwe Nederlandse eigenaar Eddy van Heel, bezig is met een flinke kwaliteitsslag. De vernieuwde rode wijnen hebben inmiddels behoorlijk wat prijzen verdiend. Sinds kort is er ook een Malbec rosé uitgebracht. En die smaakt naar meer: de Malbec geeft een stevige smaak af aan deze rosé en is toch drogend. Eigenlijk een heel goed alternatief voor rood, zeker voor zomerse wijn/spijs combinaties.
De hang naar lichte wijnen biedt kansen voor de Noord-Franse wijngebieden. Zo is het wat mij betreft hoog tijd voor een doorbraak van de Côtes de Toul, die bekend staat om zijn ‘gris de Toul’. Een volle en bijzonder smaakvolle rosé van Gamay, die nu vooral in de regio zelf veel gedronken wordt. De broers André en Roland Lelièvre (en inmiddels de volgende generatie) maken de mooiste flessen van deze gris, met een overigens commercieel zeer aantrekkelijk vormgegeven etiket. De koningen van Frankrijk haalden zo’n 700 jaar geleden al hun wijn uit dit gebied. Dat zouden Nederlanders op hun weg terug uit het zuiden ook moeten doen!
Le retour du Beaujolais
En het lijkt er op dat de Beaujolais Nouveau, als voorbeeld voor de gehele Beaujolais, terug is van weggeweest. Ook hier is een kwaliteitsslag gemaakt, wat heeft geresulteerd in een duidelijker, smaakvoller profiel. Denk aan die van Claire Chasselay, in Nederland verkrijgbaar bij Bosman Wijnkopers. Opvallend is verder de aandacht voor specifieke cru’s zoals Morgon: die staat op steeds meer wijnkaarten. Dat is dan weer jammer voor de vergelijkbare, maar minder trendy cru Fleurie van Domaine Montangeron (Henri Bloem).
Italië
Is Italië verloren aan het bier? Toen ik onlangs een beurs in Rimini bezocht, leek het er wel op. Tot ik ’s avonds een glas van de lokale druif Rebola Colli di Rimini dronk. Rond, vol en toch een mooie ‘bite’. Op de beurs onthulde Bibenda 2026, de toonaangevende Italiaanse wijngids, bovendien de wijn van het jaar: de Otello Ceci (Le Grand Cru). En dat blijkt een Lambrusco te zijn. Een lichte wijn die zich in hoog tempo aan het ontworstelen is aan het behoorlijk matige imago van vroeger. Dat is toch wel een duidelijk bewijs van de richting waarin de smaak zich beweegt. Vergelijkbaar is de wederopstanding van de (rosé) Bardolino, uit de regio rond het Gardameer. Zoals die van Lenotti (Corné Janssen Wijnimport).
Naast de fijne lichtere rode wijnen van Alto Adige die je steeds meer in wijnbars ziet, zijn ook de witte wijnen in Italië volop in beweging. Naast meer aandacht voor de Arneis-druif komt ook de regio Liguria meer in de belangstelling, en dan de droge wijnen. Naast de bekende wijnen uit de Cinque Terre is ook de Bianchette Genovese wijn (beiden Albarolo) uit dezelfde regio interessant. Minder bekend, maar (mede daardoor) een zeer goede prijs-kwaliteit verhouding.
Spanje
De laatste tijd zie ik opvallend vaak een Albarino op de wijnkaart staan in Nederland. Dat is inmiddels wel meer dan een trend, kun je zeggen, met variaties op het thema zoals houtoplegging. Interessanter vind ik zelf Cigales (de bovenburen van Ribera) die dit gebied weer in zijn oude kracht zet: de moeder van alle Spaanse rosé’s komt immers uit Cigales. Van oudsher zijn deze rosado’s flink donkerrood en zeer smaakvol. Pas werden die van Frutos Villar nog zeer gunstig beoordeeld door Perswijn. Frutos Villar heeft trouwens ook een lichte variant in het gamma: de wijnmaker blijft commercieel. Ook hier is de fles bijzonder aantrekkelijk vormgegeven.
En dan de Penedès, bekend van de cava die inmiddels overal beschikbaar is. Een van de druiven in deze streek heeft wel heel veel potentieel: de Xarel-Lo. Deze geeft de cava zijn frisheid en smaakt in een mono-cepage onwerkelijk lekker. Bijvoorbeeld Finca Viladellops (anno 976!) in Cantallops maakt een geweldige, meer upscale variant. Varianten van Xarel-Lo met Macabeu vind ik trouwens ook een aanrader maar dan bij een flinke salade of witvlees. Als je de branding een belangrijke rol laat meespelen, dan kom je uit bij XaXaXa van Can Vallès, een organische Xarel-Lo met een zeer commerciële uitstraling èn een goede waardering.
Griekenland
Een bezoek aan de wijnbeurs in Athene is altijd een chaotische ervaring. Je worstelt je door massa’s toeristen en reist ver uit de oude stad naar de Expo en terug. Maar de moeite waard is het zeker. Griekenland heeft zich de laatste 5 tot 10 jaar enorm ontwikkeld op het gebied van vinificatie, marketing en dus het product. Net als Portugal kent Griekenland veel lokale druiven. Toch zijn er opvallend veel wijngaarden met Franse druiven, omdat er decennia lang weinig geloof was in de lokale soorten. Maar het zijn juist die eigen druiven die het nu steeds beter doen, zeker in mono-cépages. Op wijnkaarten in Nederland zijn steeds vaker wijnen te vinden van Griekse druiven als Assyrtiko, Xinomavro en Agiorgitiko.
Mij imponeerden bij mijn laatste bezoek vooral de rosé van Tyrnavos en witte wijnen van Limniona (reclame in zichzelf), Savvationo en de Moschofilero. En als ik de persoonlijke smaak een rol laat spelen dan kies ik voor een Griekse rosé van rode Muscat en een rosé-variant met Syrah met Tachtas, een zeldzame druif van Kreta.
Portugal
Portugal is naast Zuid-Afrika het enige land waar de wijnexport naar Nederland nog steeds in de lift zit. Het is dan ook niet voor niets dat Nederland focusland is geworden voor Vini Portugal, de Portugese brancheorganisatie van wijnmakers. Van Portugal weten we dat er traditioneel prachtige volle en zware wijnen worden gemaakt. Wat mij opvalt is hoeveel ruimte er in dit land wordt gegeven aan de nieuwe generatie wijnmakers: vers van de universitaire oenologie-opleiding in Vila Real, krijgen zij ruim baan om hun kennis toe te passen in het familiebedrijf. En met resultaat.
Een mooi voorbeeld zijn de Peter and the Wolf wijnen van Quinta do Casal Branco (import Alentejo Wijnen). Van deze serie wijnen valt vooral de rood in de smaak: soepeler en iets zoeter. Er zijn zeker nog tannines waarneembaar, maar mooi verstopt. Ook in de noordelijker gelegen Douro worden inmiddels frissere rode wijnen gemaakt. Neem bijvoorbeeld de rood van Valle dos Três Irmãos: zeer smaakvol en veelbelovend. Blijven we nog even bij rood dan kent Portugal ook een rode Vinho Verde. Flink donker door de Vinhão-druif. Maar wel fris en met de kleine bubbel die we kennen van de witte Vinho Verde. Daarover gesproken: de Vinho Verde staat steeds vaker op de kaart en opvallend vaak bij strandtenten. Of bij Japanse restaurants (!). Eigenlijk geen wonder voor deze alleskunner. Maar dan graag wel de echte Vinho Verde, met Loureiro, Trajadura en een beetje Arinto (En dus niet 100% Alvarinho!). Zoals de uitstekende Via Latina Branco Vinho Verde (Alentejo Wijnen). En als het om witte wijnen gaat, ben ik inmiddels groot fan van de regio Península de Setúbal, zuidelijk van Lissabon aan de kust. Hier maken ze een aromatische Moscatel die kan concurreren met de grote bekenden. En ook de andere witte wijnen mogen er beslist zijn. Voor de echte liefhebbers is er de Moscatel de Setubal een donker gekleurde zoete dessertwijn. Bijzonder als deze bijvoorbeeld 30 jaar rijpt en zelfs dan nog frisheid in zich heeft.
Vogelvlucht
Pakken we de criteria er bij en lopen we nog even door de landen heen dan verwacht ik hoe dan ook goede resultaten voor:
- Frankrijk: licht rood (algemeen, Beaujolais) en wat zwaardere rosé, Cahors, Bergerac voldoen aan alle criteria: de regio’s zijn bekend en dat maakt al een belangrijk verschil.
- Italië: misschien toch wel Bardolino en voor wit de wijnen uit het Noord-Westen. Dat is een pure gevoelskwestie en wordt nog niet echt gestaafd. Maar probeer eens een goede rosé en je bent verkocht. En dan Liguria, maar dan voor de brede wijnen in wit.
- Spanje: hoe dan ook Cigales en zeker ook Xarel-Lo, de link met cava is te dichtbij om niet te gebruiken.
- Griekenland: dat zijn er zoveel, maar bij een keuze: rosé van Muscat (het zijn hier rode druiven, net als bij bijvoorbeeld Black Muscat uit Californië) maar voor wit zeker ook Moschofilero als ik kijk naar prijs/kwaliteit.
- Portugal: de lichte Duoro wijnen zijn technisch een prachtige prestatie en de ster van deze regio blijft rijzen. Dat geldt eigenlijk ook voor Tejo, hoewel dit bij eindklanten een minder bekend gebied is. Vinho Verde hoort overal op de kaart. En de beste wensen voor Setubal.
Ziehier mijn kleine trendcatalogus; een optelsom van verschillende jaren wijnbeurzen, bezoeken aan wijnhuizen (want laten we wel wezen, daar haal je de echte informatie) en veel documentatie in allerlei vormen. Mijn hoogst persoonlijke getrainde beleving van de werkelijkheid. Heb je aanvullingen? Ik hoor ze graag! Veel plezier -en nog beter- succes met deze informatie.